Czym jest Krajowy Rejestr Zadłużonych i jak z niego korzystać?
Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ) to system teleinformatyczny Ministerstwa Sprawiedliwości, który działa od 1 grudnia 2021 r. Jest to cyfrowa platforma, w której prowadzone są akta spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych — od momentu złożenia wniosku, przez całe postępowanie, aż do jego zakończenia. W systemie publikowane są obwieszczenia sądowe, składane są pisma procesowe, dokonywane są doręczenia i odbywają się głosowania nad układem. KRZ jest bezpłatny i w części dostępny publicznie — bez konieczności zakładania konta — dla każdego, kto chce sprawdzić status postępowania dotyczącego konkretnej osoby lub firmy.
Dwie strony KRZ
System KRZ działa w dwóch trybach.
Pierwszy z nich to portal publiczny, dostępny bez logowania pod adresem krz.ms.gov.pl. Każdy może wejść na stronę i sprawdzić, czy wobec danej osoby lub firmy toczy się postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne. Wystarczy wpisać imię i nazwisko, nazwę firmy, NIP, PESEL lub numer KRS. To przydatne narzędzie przy weryfikacji kontrahenta przed podpisaniem umowy lub w sytuacji, gdy kontrahent przestał płacić.
Drugi tryb to portal użytkowników zarejestrowanych, dostępny po zalogowaniu. Służy do składania pism, przeglądania akt postępowania i odbierania korespondencji sądowej. Korzystają z niego dłużnicy, wierzyciele, syndycy, nadzorcy i zarządcy — wszyscy uczestnicy postępowań.
Kto musi korzystać z KRZ
Zasada jest bezwzględna: wszystkie pisma i dokumenty w postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych wnosi się wyłącznie za pośrednictwem systemu KRZ. Pisma złożone w innej formie — papierowej lub mailowej — nie wywołują skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma do sądu lub nadzorcy. Oznacza to w praktyce, że pismo papierowe jest traktowane jak niedostarczone.
Od tej zasady istnieją wyjątki. Z obowiązku korzystania z KRZ zwolnieni są:
- wierzyciele, którym przysługują należności ze stosunku pracy (z wyjątkiem roszczeń z tytułu wynagrodzenia reprezentanta dłużnika lub osób zarządzających przedsiębiorstwem),
- wierzyciele z należnościami alimentacyjnymi,
- wierzyciele z rentami z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci,
- w postępowaniu o ogłoszenie upadłości — dłużnik będący osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej.
Osoby z tej grupy mogą składać pisma papierowo, w tym w biurze podawczym każdego sądu rejonowego. Mogą też dobrowolnie wybrać korzystanie z KRZ.
Jak założyć konto osoby fizycznej — krok po kroku
Konto osoby fizycznej jest niezbędne do składania jakichkolwiek pism przez KRZ. Zakłada się je w następujący sposób:
- Otwórz przeglądarkę i wejdź na stronę: https://prs.ms.gov.pl/krz
- Kliknij przycisk „Zaloguj”, a następnie „Rejestracja”.
- Wybierz metodę uwierzytelnienia — dostępne są dwie opcje:
- Krajowy Węzeł Identyfikacji Elektronicznej — obejmuje Profil Zaufany, e-dowód oraz mojeID; jest to najprostsza i najczęściej stosowana metoda,
- Kwalifikowany podpis elektroniczny — dla osób posiadających certyfikat kwalifikowany.
- Postępuj zgodnie z instrukcją wyświetlaną na stronie — podaj nazwę użytkownika, adres e-mail do powiadomień oraz hasło.
- Aktywuj konto klikając w link przesłany na podany adres e-mail.
Po aktywacji konto jest gotowe do użycia. Przy pierwszym logowaniu warto sprawdzić ustawienia powiadomień, aby nie przegapić korespondencji doręczanej przez system.
Jak założyć konto podmiotu (spółki) — krok po kroku
Spółki i inne podmioty niebędące osobami fizycznymi korzystają z odrębnego konta podmiotu. Proces zakładania takiego konta jest dwuetapowy: najpierw osoba uprawniona do reprezentacji podmiotu musi posiadać własne konto osobiste, a dopiero następnie może złożyć wniosek o założenie konta podmiotu.
Etap 1 — złożenie wniosku o konto podmiotu:
- Wejdź na stronę: https://prs.ms.gov.pl
- Kliknij „Moduł tożsamość / Dane konta” i zaloguj się na swoje konto osobiste.
- Wybierz aplikację „Moja Tożsamość”.
- Z menu nawigacyjnego po prawej stronie wybierz „Zarządzane konta podmiotów”.
- W panelu bocznym kliknij „Zgłoś potrzebę” i z rozwijanego menu wybierz „Założenie konta podmiotu”.
- Wypełnij formularz — podaj pełną nazwę podmiotu w brzmieniu zgodnym z rejestrem, np. „XYZ spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” (nie skrót „sp. z o.o.”).
- Dołącz dokumenty potwierdzające umocowanie do działania w imieniu podmiotu — chyba że wynika ono wprost z rejestru dostępnego Ministrowi Sprawiedliwości (np. KRS); w takim przypadku wystarczy wskazać tę okoliczność w treści zgłoszenia.
- W ostatnim polu wskaż administratora konta — podaj imię, nazwisko oraz identyfikator konta osobistego reprezentanta.
- Kliknij „Przekaż do weryfikacji”.
Weryfikacja konta podmiotu trwa zazwyczaj kilka dni. Po jej zakończeniu na adres e-mail wysyłane jest potwierdzenie z nadanym identyfikatorem konta.
Etap 2 — nadanie uprawnień reprezentantowi:
Po zakończeniu weryfikacji należy jeszcze przyznać uprawnienia do profilu podmiotu:
- Zaloguj się na portalu przy użyciu konta podmiotu.
- Przejdź do modułu „Moja Tożsamość”.
- W panelu bocznym wybierz „Profile powiązane z kontem podmiotu”.
- Przy „Profilu domyślnym” w kolumnie „Akcje” kliknij menu (symbol trzech kropek) i wybierz „Użytkownicy”.
- Kliknij „Dodaj użytkownika do profilu konta podmiotu” i podaj imię, nazwisko oraz identyfikator konta osobistego reprezentanta.
- Kliknij „Dodaj”.
Od tej chwili reprezentant może zarządzać sprawami podmiotu i składać pisma w jego imieniu.
Jak wysłać pismo przez KRZ — krok po kroku
Większość typowych czynności procesowych — takich jak wniosek o ogłoszenie upadłości, zgłoszenie wierzytelności czy głosowanie nad układem — ma w systemie KRZ dedykowany formularz. Przed wysłaniem pisma warto sprawdzić, czy taki formularz istnieje, i skorzystać z niego zamiast z formularza ogólnego. W przypadkach, gdy dedykowany formularz nie istnieje, należy użyć formularza „Pismo inne” (wzór nr 70008).
Poniżej przedstawiamy instrukcję wysyłki pisma przez formularz „Pismo inne”, który jest najbardziej uniwersalnym narzędziem w systemie:
- Wejdź na stronę https://prs.ms.gov.pl/krz i wybierz „Portal Użytkowników Zarejestrowanych”. Zaloguj się na swoje konto.
- Z panelu bocznego po lewej stronie wybierz „Nowy wniosek”, a następnie kliknij „Wyszukaj wzór pisma”.
- W polu wyszukiwania wpisz „Pismo inne”. W wynikach pojawi się wzór „70008 – Pismo inne” — kliknij „Utwórz”.
- Wypełnij nagłówek formularza: podaj nazwę pisma, typ pisma (pismo procesowe) oraz sygnaturę postępowania. Podanie sygnatury jest obowiązkowe.
- Uzupełnij dane stron:
- w sekcji „Organ, do którego składane jest pismo” zaznacz właściwą opcję — jeśli pismo kierujesz do nadzorcy układu lub syndyka, zaznacz „Pozasądowy organ postępowania”; dane uzupełnią się automatycznie,
- w sekcji „Wnoszący pismo” zaznacz swoją rolę w postępowaniu (np. wierzyciel) oraz wskaż, czy działasz samodzielnie, czy przez pełnomocnika,
- wypełnij dane wierzyciela — koniecznie podaj identyfikator konta w systemie KRZ; jego brak uniemożliwi dokonywanie doręczeń elektronicznych.
- Pola „Treść pisma” i „Uzasadnienie” mogą pozostać puste, jeśli treść zawarta jest w załączniku.
- W sekcji „Załączniki” kliknij „Dodaj inny dokument” → „Dodaj” → „Dodaj załącznik” → „Wybierz plik”. Wybierz plik z dysku i kliknij „Zapisz”. Jeśli pismo wnosi pełnomocnik, dołącz również pełnomocnictwo.
- Kliknij „Zapisz”, aby zachować wniosek.
- Przejdź do „Skrzynki przesyłek” w panelu bocznym i wybierz kategorię „W opracowaniu”.
- Kliknij strzałkę przy dokumencie w polu „Akcje”, a następnie w menu (symbol trzech kropek) wybierz „Podpisz”. Podpisz pismo elektronicznie — dostępne metody to podpis kwalifikowany, podpis zaufany (Profil Zaufany) lub podpis osobisty (e-dowód).
- Po podpisaniu wróć do menu przy dokumencie i wybierz „Wyślij”, a następnie potwierdź klikając ponownie „Wyślij”.
Pismo zostanie przekazane do adresata. Wysyłka pism przez KRZ nie podlega opłacie.
Ważna uwaga dotycząca podpisu
Dokument dołączany do pisma powinien być podpisany elektronicznie przed wgraniem do systemu. Wgranie skanu dokumentu bez podpisu elektronicznego traktowane jest jako elektroniczna kopia dokumentu. W takim przypadku, jeśli pismo wnosi profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny lub doradca restrukturyzacyjny), kopia zostaje przez niego poświadczona elektronicznie. Jeśli natomiast pismo wnosi wierzyciel samodzielnie lub przez pełnomocnika niebędącego profesjonalistą, konieczne jest dostarczenie oryginału dokumentu papierowego bezpośrednio do adresata w terminie 3 dni od wysłania pisma przez KRZ.
Gdzie szukać pomocy technicznej
Wszelkie problemy techniczne z funkcjonowaniem systemu KRZ należy kierować do administratorów systemu. Kontakt oraz szczegółowe informacje dostępne są na stronie wsparcia technicznego KRZ. Filmy instruktażowe dotyczące zakładania konta i pierwszego logowania dostępne są w serwisie Ministerstwa Sprawiedliwości.
Jeżeli potrzebują Państwo pomocy przy składaniu pism w systemie KRZ lub reprezentacji w postępowaniu upadłościowym bądź restrukturyzacyjnym, zapraszamy do kontaktu z kancelarią Restruktor.
Zobacz też:
- Jak złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej?
- Jak wygląda procedura złożenia i rozpoznania wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy?
- Jak oddać głos nad układem przez Krajowy Rejestr Zadłużonych? Instrukcja dla wierzyciela.
