Restruktor

RESTRUKTOR

Twój partner zmian

Nowe obowiązki dla spółek – startuje Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych

Już 13 października 2019 r. Ministerstwo Finansów uruchomi Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, a wraz z nim powstają nowe obowiązki dla spółek zarejestrowanych w KRS.

Kogo dotyczy CRBR?

Do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych będą musiały być wpisane wszystkie spółki wpisane do KRS z wyjątkiem spółek partnerskich oraz spółek akcyjnych, które są spółkami publicznymi. Będą to więc:

  • spółki jawne
  • spółki komandytowe
  • spółki komandytowo-akcyjne
  • spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
  • proste spółki akcyjne
  • spółki akcyjne (z wyjątkiem spółek publicznych)
Po co drugi rejestr?

Jak zapewne zauważyłeś. Wpis będzie dotyczył spółek, które już mają swój rejestr, a mianowicie Krajowy Rejestr Sądowy. To w nim znajdują się wszystkie istotne dane dotyczące rejestrowanych w Polsce spółek.

Po co zatem został utworzony kolejny rejestr o tajemniczej nazwie?

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych został powołany ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Jest to ustawa, która reguluje m.in. zasady weryfikacji tożsamości klientów przez instytucje finansowe i inne podmioty wskazane w ustawie. Rejestr ma zatem pomóc tym instytucjom w ustaleniu, kto tak naprawdę jest właścicielem spółki. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w której właścicielami spółki nie są osoby fizyczne, a np. inne spółki w tym podmioty zagraniczne. W całej zabawie chodzi o to, aby dotrzeć do osób fizycznych, które stoją za daną spółką, nawet jeśli nie są bezpośrednio jej udziałowcami.

W jakim terminie trzeba wpisać spółkę?

Spółki rejestrowane w KRS po 13 października 2019 r. będą miały na dokonanie wpisu 7 dni roboczych od momentu wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego.

Wszystkie obecnie istniejące spółki będą musiały dokonać wpisu w ciągu 6 miesięcy, a zatem do 13 kwietnia 2020 r.

Wszelkie zmiany danych również będą musiały być zgłaszane w ciągu 7 dni od daty dokonania zmiany.

Kogo trzeba zgłosić do CRBR?

Wpisowi do rejestru podlega spółka wraz z podstawowymi danymi identyfikacyjnymi takimi jak nazwa, siedziba oraz numery KRS i NIP.

Wraz ze spółką do rejestru wpisuje się dane osobowe beneficjentów rzeczywistych oraz członków zarządów (w spółkach kapitałowych) i wspólników uprawnionych do prowadzenia spraw spółki (w spółkach osobowych). Dane wpisywane do rejestru to: imię i nazwisko, obywatelstwo, państwo zamieszkania, numer PESEL lub data urodzenia, jeśli osoba nie posiada numeru PESEL oraz informacje o wielkości udziału i uprawnieniach wpisywanej osoby.

Kto jest beneficjentem rzeczywistym?

Pytanie jest jak najbardziej zasadne, ponieważ od prawidłowego zakwalifikowania określonej osoby jako beneficjenta rzeczywistego zależeć będzie, czy wpiszemy daną osobę do rejestru (i opublikujemy jej dane osobowe), czy też nie. Beneficjentem rzeczywistym zawsze będzie tylko osoba fizyczna. Nigdy nie będzie nim spółka ani inna osoba prawna. Wytypowanie kręgu beneficjentów rzeczywistych nie zawsze będzie proste i oczywiste. Często trzeba będzie się przebić przez wielostopniową strukturę własnościową danej spółki, aby dotrzeć do właściwych osób.

Wspólnik spółki z o.o.

Beneficjentem rzeczywistym jest osoba, która posiada ponad 25% udziałów lub głosów na zgromadzeniu wspólników. W spółkach, w których istnieją udziały uprzywilejowywane co do siły głosu, liczba udziałów i liczba głosów nie muszą się pokrywać. Trzeba zatem sprawdzić oba te parametry. Wystarczy spełnienie jednego z nich, aby uznać daną osobę za beneficjenta rzeczywistego. Co więcej, brane będą pod uwagę również głosy na zgromadzeniu wspólników przysługujące zastawnikowi z tytułu zajętych przez niego udziałów. Można zatem w ogóle nie być wspólnikiem spółki i być beneficjentem rzeczywistym.

Beneficjent rzeczywisty wspólnika

Druga opcja to bycie beneficjentem rzeczywistym wspólnika, który jest np. inną spółką, jeśli ta spółka posiada ponad 25% udziałów lub głosów na zgromadzeniu wspólników.

Jeśli np. posiadam 30% udziałów w spółce A, to tak jak ustaliliśmy wcześniej, będę jej beneficjentem rzeczywistym. Jeśli natomiast spółka A będzie posiadała 27% udziałów w spółce B, to będę uznany również za beneficjenta rzeczywistego tej spółki B. Iteracja może następować również dalej. Jeśli teraz spółka B będzie posiadała 37% udziałów w spółce C, to będę uznany również za beneficjenta rzeczywistego spółki C.

Problem oczywiście pojawi się, jeśli po drodze pojawią się mniej oczywiste podmioty takie jak fundacje, stowarzyszenia czy podmioty zagraniczne.

Sytuacja może być jeszcze bardziej złożona. Otóż wystarczy, że te „ponad 25%” uzbiera kilka spółek, w których jestem beneficjentem rzeczywistym. Jeśli np. teraz założymy spółkę D, w której wcześniej wspomniane spółki A, B i C będą miały po 10%, to i tak będę uznany za beneficjenta rzeczywistego spółki D. Ponieważ razem te spółki mają 30% udziałów, a ja w nich jestem beneficjentem rzeczywistym.

Inne sytuacje

Powyższe przykłady nie wyczerpują tematu i do bardziej złożonych stanów faktycznych, są dodatkowe zasady, które mają wskazać określone osoby jako beneficjentów rzeczywistych.  W szczególności może być konieczne przeanalizowanie wszelkich dodatkowych uprawnień przyznanych w umowie spółki poszczególnym wspólnikom oraz porozumień między wspólnikami.

Będą również istniały spółki, w których powyższe zasady nie wskażą żadnego beneficjenta rzeczywistego. Jako przykład wystarczy podać spółkę z o.o. z czterema wspólnikami posiadającymi równo po 25% udziałów. Żaden z nich nie posiada „ponad 25%” udziałów. Beneficjentem rzeczywistym będzie w takiej sytuacji „osoba zajmująca wyższe stanowisko kierownicze”.

Podsumowanie

Niniejszy artykuł miał na celu przybliżenie właścicielom spółek tematyki związanej z wprowadzeniem CRBR. Wiedza na temat tego nowego rejestru oraz nowych obowiązków wciąż jeszcze nie jest powszechnie znana. Przepisy z kolei są wyjątkowo zawiłe i z pewnością będą budziły problemy interpretacyjne.

Przed uruchomieniem systemu Ministerstwo Finansów nie opublikowało też żadnych szczegółowych wytycznych dotyczących funkcjonowania systemu. Została podana wyłącznie informacja, że wniosek będzie składany elektronicznie, a do jego złożenia będzie wymagany podpis kwalifikowany lub podpis ePUAP.

EDIT: Rejestr CRBR został już uruchomiony pod adresem: http://crbr.podatki.gov.pl

Przygotowaliśmy też instrukcję, jak krok po kroku dokonać wpisu do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych: CRBR – Instrukcja zgłoszenia beneficjenta rzeczywistego.

Zapraszam również do zapoznania się z moim gościnnym wpisem dotyczącym CRBR na blogu Tomasza Palaka Rzeczywisty beneficjent fikcyjnej ochrony danych oraz do śledzenia innych zmian w prawie dotyczącym spółek.

Dzięki za odwiedziny bloga!

Skontaktuj się z autorem artykułu